Advies 2004-11

Vraagstelling
Mag er in een risicovolle productieomgeving een aanstellingskeuring worden verricht door middel van een vragenlijst, waarin wordt gevraagd naar medicijn-, alcohol- en drugsgebruik en lichamelijke aandoeningen die een gevaar kunnen vormen voor de veiligheid.

Advies
Uit de informatie begrijpt de Commissie dat het bedrijf overweegt over te gaan tot het verplichten van een (aangepaste) aanstellingskeuring bij de sollicitatieprocedure.

Voorwaarden voor het verrichten van een aanstellingskeuring
Alvorens te kunnen overgaan tot het verplicht stellen van een aanstellingskeuring heeft de werkgever ingevolge artikel 4, eerste lid, van de Wet op de medische keuringen (WMK) en artikel 3 van het Besluit aanstellingskeuringen de verplichting om de bijzondere eisen op het punt van medische geschiktheid schriftelijk vast te leggen, waarbij moet worden bezien of de aan de uitvoering van de arbeid verbonden risico’s voor de gezondheid en de veiligheid niet met gangbare maatregelen, overeenkomstig de stand der wetenschap en professionele dienstverlening kunnen worden gereduceerd en daaromtrent schriftelijk advies te vragen aan een gecertificeerde arbo-dienst over doel, vragen en onderzoeken.

De arbo-dienst zal bovenstaande beoordelen bij haar advies en daarbij in aanmerking nemen of er valide medische onderzoeksmethoden beschikbaar zijn om daarmee de geschiktheid vast te stellen. De aanstellingskeuring moet worden uitgevoerd door een onafhankelijk arts van de arbo-dienst, moet plaatsvinden aan het eind van de sollicitatie procedure, en mag geen selectie-instrument zijn.

Antwoord op de vraag
Uit bovenstaande volgt dat algemene vragenlijsten geen valide onderzoeksinstrument zijn, omdat zij niet specifiek zijn gericht op de bijzondere eisen op het punt van medische geschiktheid welke worden gesteld aan de vervulling van de functie en de daarbij behorende taken. Daarnaast kan worden betwijfeld of medicijn-, alcohol- en drugsgebruik alsmede lichamelijke aandoeningen in het algemeen gepaste indicatoren zijn ter bepaling van de geschiktheid voor een functie. Het gaat er om of de betreffende medewerker voldoet aan de medische eisen die aan de functie zijn gesteld (bijvoorbeeld waakzaamheid, concentratie). De met medicijn, alcohol - en drugsgebruik gepaard gaande gevaren voor de goede uitoefening van een functie vragen doorgaans om gerichte (preventieve) arbomaatregelen.