Advies 2004-12

Is het mogelijk bij het invoeren van een aanstellingskeuring werknemers die in dienst zijn te verplichten mee te doen aan een PAGO dan wel een aanstellingskeuring.

Vraagstelling

  1. Indien bij de sollicitatie naar een functie een aanstellingskeuring behoort, is het dan mogelijk om werknemers die in dienst zijn verplicht mee te laten doen aan een periodiek algemeen geneeskundig onderzoek (PAGO).
  2. Zijn er mogelijkheden om werknemers die in dienst zijn alsnog te verplichten tot het meewerken aan een aanstellingskeuring.

Achtergrond
Kort samengevat is de achtergrond van de vraagstelling de volgende. In het bedrijf zijn de uit te voeren werkzaamheden fysiek dusdanig zwaar dat voor de functies een aanstellingskeuring verplicht zou zijn.
Voorts is het voor de werkgever van belang om tijdig een afnemende geschiktheid van de werknemer te signaleren voor de taken behorende bij de functie, omdat er dan tijdig voor de betreffende werknemer gezocht kan worden naar ander werk. Het bedrijf wil niet het risico wil lopen om pas bij ziekte dan wel uitval geconfronteerd te worden met de afgenomen geschiktheid van de betreffende werknemer.

Advies
Uit de informatie begrijpt de Commissie dat het bedrijf wil overgaan tot het verplichten van een aanstellingskeuring bij de sollicitatieprocedure voor bepaalde functies.

Voorwaarden voor het verrichten van een aanstellingskeuring
Alvorens te kunnen overgaan tot het verplicht stellen van een aanstellingskeuring heeft de werkgever ingevolge de Wet op de medische keuringen (WMK) en het Besluit aanstellingskeuringen de verplichting om:

  • de bijzondere eisen op het punt van medische geschiktheid schriftelijk vast te leggen, waarbij moet worden gekeken of de aan de uitvoering van de arbeid verbonden risico’s voor de gezondheid en de veiligheid niet met gangbare maatregelen, overeenkomstig de stand der wetenschap en professionele dienstverlening kunnen worden gereduceerd;
  • schriftelijk advies daaromtrent te vragen aan een gecertificeerde Arbo-dienst over doel, vragen en onderzoeken. De Arbo-dienst zal bovenstaande beoordelen bij haar advies en daarbij in aanmerking nemen of er valide medische onderzoeksmethoden beschikbaar zijn om daarmee de geschiktheid vast te stellen.

De aanstellingskeuring moet worden uitgevoerd door een onafhankelijk arts van de Arbo-dienst, moet plaatsvinden aan het eind van de sollicitatie procedure, en mag geen selectie-instrument zijn.

Antwoord
De aanstellingskeuring kan alleen plaats vinden tijdens de sollicitatieprocedure. Dat betekent dat de WMK niet van toepassing is op een keuring tijdens dienstverband, tenzij het gaat om het wijzigen van de arbeidsverhouding.

Iets anders is dat de werkgever bij CAO of andere regelgeving verplicht wordt gesteld tot het aanbieden van een periodiek onderzoek tijdens dienstverband. Ook kan de werkgever zelf, naar aanleiding van de gegevens uit de risico-inventarisatie en –evaluatie hiertoe besluiten. Echter, in tegenstelling tot de aanstellingskeuring, is deelname aan dit onderzoek voor de werknemer op vrijwillige basis en worden de resultaten van dit onderzoek niet meegedeeld aan de werkgever. Uiteraard kan de werknemer wel vrijwillig problematiek rond verminderde geschiktheid met de werkgever bespreken.

Bovenstaande betekent dat het antwoord op vraag 1 luidt dat het niet mogelijk is om werknemers die in dienst zijn verplicht mee te laten doen aan een PAGO en op vraag 2 dat het niet mogelijk is om werknemers die in dienst zijn alsnog te verplichten tot het meewerken aan een aanstellingskeuring, tenzij er sprake is van een wijzigen van de arbeidsverhouding.