Advies 2011-24

Vraag

Een sollicitant voor de functie van beveiliger vraagt de CKA of hij voor deze functie aan een medische keuring onderworpen mag worden en of het stellen van vragen over zijn chronische ziekte in het sollicitatieformulier en tijdens het sollicitatiegesprek is toegestaan.

Antwoord

Vraag of een aanstellingskeuring is toegestaan
Een aanstellingskeuring is slechts onder bepaalde voorwaarden toegestaan volgens de Wet op de medische keuringen (WMK).

Om te bepalen of een aanstellingskeuring is toegestaan is het noodzakelijk te voldoen aan de voorwaarden gesteld in de WMK. Deze zijn:

  • er moet sprake zijn van een arbeidsverhouding of een aanstelling in openbare dienst; 
  • aan de daarbij behorende taken worden bijzondere eisen gesteld op het punt van medische geschiktheid; 
  • daaronder wordt begrepen de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de keurling en van derden bij de uitvoering van de desbetreffende arbeid; 
  • de risico’s voor de gezondheid en veiligheid kunnen niet met gangbare maatregelen, vereenkomstig de stand der wetenschap en professionele dienstverlening worden gereduceerd.

Indien aan bovengenoemde voorwaarden wordt voldaan (en een aanstellingskeuring dus is toegestaan), gelden verder nog - kort samengevat - de volgende praktische vereisten:

  • Een aanstellingskeuring mag slechts plaatsvinden als sluitstuk van de sollicitatieprocedure.
  • De aanstellingskeuring dient te geschieden voordat de keurling daadwerkelijk in dienst treedt en de bedongen arbeid gaat verrichten. 
  • De keurling dient vooraf te worden geinformeerd over: 
    - de mogelijkheid dat een aanstellingskeuring plaats kan vinden: de werkgever dient dit bij werving aan te geven;
    - het doel, de vragen en de onderzoeken bij de aanstellingskeuring; dit dient op begrijpelijke wijze schriftelijk te gebeuren; 
    - zijn rechten en plichten in verband met de aanstellingskeuring. 
  • De keurling heeft tevens recht op inzage in het schriftelijk advies van de arbodienst omtrent de bijzondere functie-eisen en de daaraan gekoppelde bijzondere eisen van medische geschiktheid.

Concreet
Of voor de functie van beveiliger een aanstellingskeuring is toegestaan is op basis van de beschikbare informatie lastig te bepalen. Het zou kunnen dat het voor de functie van beveiliger is toegestaan, afhankelijk van de vraag of er bijzondere functie-eisen gelden waaraan bijzondere medische eisen worden gekoppeld. Het advies is om hierover, voorafgaand aan de keuring, contact op te nemen met de betreffende bedrijfsarts.

2. Vragen over een chronische aandoening
Tijdens het sollicitatiegesprek mogen geen vragen over de gezondheid en/of het ziekteverzuim in het verleden worden gesteld. Dit is in strijd met de WMK: alleen de keurend arts mag vragen over de gezondheid stellen. Er heeft een zogenaamde ‘lekenkeuring’ plaatsgevonden en dat is verboden.

N.B. De mededelingsplicht
Tevens merkt de CKA nog het volgende op over het melding maken, of beantwoorden van vragen over een chronische aandoening. Dit betreft de mededelingsplicht.

De algemene regel inzake de mededelingsplicht is als volgt: ”De sollicitant/keurling heeft een informatieplicht ten aanzien van arbeidsbeperkingen/ziekten waarvan hij weet of behoort te weten dat deze hem ongeschikt maken voor een goede vervulling van de functie.
Indien de sollicitant van mening is dat de ziekte/gebrek geen belemmering zal vormen voor het uitoefenen van de betreffende functie, dan hoeft hij van de ziekte/gebrek geen mededeling te doen. Dat zou wellicht anders kunnen liggen als de sollicitant zou weten dat (op korte termijn) door het verloop van de ziekte/gebrek zich wel beperkingen zouden kunnen voordoen.”

Het is dus van belang goed af te wegen of en zo ja welke beperkingen de sollicitant ervaart die voor zijn functioneren in de beoogde functie een rol kunnen gaan spelen. Ten onrechte niet melden van relevante beperkingen kan sancties door de werkgever opleveren.