Advies 2012-02

Vraag
Een bedrijfsarts voor een bedrijf voor taxi-/rolstoel-/bus-/invalide- en schoolvervoer stelt de CKA een vraag over het keuringsbeleid. Binnen het bedrijf is een hoog verzuim bij starters, die wel zijn goedgekeurd voor de taxipas. Het verzuim is met name vanwege fysieke klachten zoals knieklachten, rugklachten, heupklachten etc. Omdat de gedachte is dat de taxipaskeuring niet zo specifiek is voor het uit te voeren werk, is de bedrijfsarts gevraagd een keuringsplan te ontwikkelen waarin aanstellingskeuringen en vervolgkeuringen zijn opgenomen. De bedrijfsarts heeft een taakfunctieanalyse laten uitvoeren door een arbeidsdeskundige.
De vraag van de bedrijfsarts aan de CKA is of het binnen de wettelijke kaders is toegestaan de bestaande taxipaskeuring uit te breiden met gericht onderzoek (vragenlijst en lichamelijk onderzoek) op basis van voorliggende taakfunctieanalyse.

Antwoord
De bevoegdheid van de CKA is beperkt tot aanstellingskeuringen (art. 1 Wet op de medische keuringen (Wmk)). De CKA is niet bevoegd zich over het beleid betreffende vervolgkeuringen uit te spreken.

Het antwoord van de CKA is dan ook beperkt tot de initiële keuring. De CKA gaat achtereenvolgens in op:

  1. Het onderscheid tussen de keuring voor een taxipas en een aanstellingskeuring. 
  2. Omstandigheden waaronder een aanstellingskeuring is toegestaan.

1.
De keuring voor een taxipas is een keuring om vast te stellen of betrokkene medisch gezien in staat is een auto/busje te besturen in het kader van professioneel personenvervoer. De medische keuring is één van de voorwaarden, naast andere voor het verkrijgen van de taxipas. De taxipas is nodig om in de taxibranche aan de slag te kunnen. De taxipas is niet per definitie verbonden aan het verkrijgen van een baan bij een bepaalde werkgever.

Een aanstellingskeuring is een keuring aan het eind van een sollicitatieprocedure gericht op een specifieke functie waarvoor bijzondere functie-eisen zijn geformuleerd bij een nader bepaalde werkgever. De keurling voldoet al aan de andere eisen die de toekomstige werkgever stelt. Indien de keurling medisch geschikt is, verkrijgt hij de beoogde functie.

De keuring voor een taxipas zal niet steeds aan te merken zijn als aanstellingskeuring. Dit is wel het geval wanneer de taxipaskeuring een voorwaarde is voor het verkrijgen van een specifieke baan bij een bepaalde werkgever.

2.
Uit de taakfunctieanalyse komt naar voren dat chauffeurs tijdens hun werk fysiek worden belast omdat zij behalve chaufferen ook andere taken dienen te verrichten. De CKA herformuleert uw vraag als volgt: rechtvaardigen de functie-eisen zoals geformuleerd in de taakfunctieanalyse een aanstellingskeuring?

De Wet op de medische keuringen (Wmk) bepaalt dat een aanstellingskeuring slechts onder strikte voorwaarden is toegestaan. De Wmk is tot stand gekomen met het doel oneigenlijke
risicoselectie tegen te gaan. Het is dan ook niet toegestaan te keuren om het risico op ziekte(verzuim) in te schatten.

De belastende factoren in de functie bepalen in feite of een aanstellingskeuring voor die functie is toegestaan. In art. 4 Wmk en art. 3 lid 1 van het Besluit aanstellingskeuringen is bepaald dat een aanstellingskeuring slechts is toegestaan wanneer:

  • aan de functie en de daarbij behorende taken bijzondere eisen worden gesteld op het punt van medische geschiktheid,
    daaronder wordt begrepen de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de keurling en van derden bij de uitvoering van de desbetreffende arbeid; 
  • en de risico’s voor de gezondheid en veiligheid niet met gangbare maatregelen, overeenkomstig de stand der wetenschap en professionele dienstverlening kunnen worden gereduceerd.

Indien aan bovengenoemde voorwaarden wordt voldaan is een aanstellingskeuring in beginsel toegestaan mits ook aan de overige vereisten volgens de Wmk en het besluit aanstellingskeuringen wordt voldaan.

Uit de bijgevoegde taakfunctieanalyse kan de CKA niet zonder meer opmaken of sprake is van bijzondere functie-eisen. De items genoemd in de taakfunctieanalyse zijn onvoldoende uitgewerkt om te bepalen of sprake is van bijzondere functie-eisen.
Dit dient de bedrijfsarts zelf te bepalen al dan niet in overleg met andere deskundigen en gerelateerd aan normen voor de genoemde belastende handelingen. Voor nadere informatie over bijzondere functie-eisen, bijzondere belastbaarheidseisen en mogelijke medische onderzoeksmethoden verwijst de CKA naar de Leidraad aanstellingskeuringen (2005).

Indien de medische keuring ten behoeve van de aanvraag van een taxipas gecombineerd wordt met de aanstellingskeuring bij de werkgever is het van belang de onderscheiden doelen, bijzondere functie-eisen en inhoud van de keuring te benoemen en de keurling hierover goed te informeren. Het zou kunnen zijn dat een keurling wel goedgekeurd kan worden voor de taxipas maar niet voor de beoogde functie bij de werkgever.

Een voorbeeld:
Een sollicitant komt in aanmerking voor een functie als chauffeur voor invaliden/personenvervoer. Hij dient te voldoen aan de bijzondere functie-eisen, die zijn vertaald in bijzondere eisen van medische geschiktheid. Tegelijkertijd dient hij voor de taxipas te worden gekeurd. Een van de functie-eisen uit de taakfunctieanalyse voor de functie als chauffeur bij deze werkgever is het item: frequent zware lasten hanteren tijdens het werk.
De CKA neemt aan dat dit item voor de taxipaskeuring geen (bijzondere) functie-eis is. Voor het personenvervoer is dit item wel een bijzondere functie-eis wanneer de werknemer (chauffeur) meer dan 15 maal gedurende de werkdag lasten zwaarder dan 20 kg moet tillen. De keurling die beperkt is ten aanzien van dit item kan worden afgekeurd voor de beoogde functie maar worden goed gekeurd voor de taxipas.

Een taxipaskeuring als aanstellingskeuring dient ook te voldoen aan de vereisten van de Wmk.