Advies 2012-08

Vraag
Een bedrijfsarts, werkzaam voor een ziekenhuis, vraagt zich af of een aanstellingskeuring mag plaatsvinden om vast te stellen of een sollicitant drager is van Meticilline Resistente Staphylococcus Aureus (MRSA).
Besmetting met de bacterie MRSA is vooral gevaarlijk voor mensen met een ernstig verminderde weerstand. MRSA is moeilijk te bestrijden, mede omdat de bacterie ongevoelig is voor de meest gangbare antibiotica. Voor zorginstellingen kan MRSA dus een grote bedreiging vormen.

Het ziekenhuis kreeg recent een brief van de Inspectie voor de Gezondheidszorg waarin de Inspectie reageert op een voorstel van het ziekenhuis over de aanpak van veterinaire MRSA onder personeel in de zorg. De vraag aan de Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen (CKA) vloeit voort uit onderstaande zinsnede uit de brief van de inspecteur:

“Vervolgens wil ik nog ingaan op de aanstellingskeuring. Het is wel toegestaan om voor aanstelling bepaalde zaken na te gaan als dat een risico is voor de veiligheid van de patiënten, zoals HBV-dragerschap bij risicovormers in de gezondheidszorg en MRSA.”

De inspecteur lijkt, volgens de bedrijfsarts, met ‘aanstellingskeuring’ een medisch onderzoek bij in dienst treden te bedoelen. Volgens de bedrijfsarts mag op basis van artikel 4 lid 1 Wet op de medische keuringen (WMK) en artikel 3 lid 1 Besluit aanstellingskeuringen geen aanstellingskeuring plaatsvinden voor MRSA omdat een MRSA-drager kan worden behandeld. Dat dient wel zorgvuldig en op de gebruikelijke medische wijze te gebeuren. De bedrijfsarts denkt dat de werkgever bij het vaststellen van MRSA-dragerschap de aspirant werknemer alleen op medische gronden, en op basis van het advies van de bedrijfsarts, de toegang tot het zorgproces kan ontzeggen, totdat de situatie is veranderd.
De term aanstellingskeuring is volgens de bedrijfsarts onjuist gebruikt in de brief van de inspecteur.
De bedrijfsarts vraagt de CKA of een aanstellingskeuring in deze situatie is toegestaan.

Antwoord
De WMK heeft onder meer als doel de sollicitant te beschermen tegen selectie op grond van gezondheidsrisico’s. Aanstellingskeuringen mogen slechts worden toegepast indien aan de functie ‘bijzondere eisen op het punt van de medische geschiktheid’ moeten worden gesteld. Onder medische geschiktheid voor de functie wordt begrepen de bescherming van de gezondheid en veiligheid van de keurling en van derden bij de uitvoering van de desbetreffende arbeid (artikel 4 lid 1 WMK). Het Besluit aanstellingskeuringen geeft nog een beperking voor het toepassen van aanstellingskeuringen, namelijk dat ‘de risico's voor de gezondheid en veiligheid niet met gangbare maatregelen, overeenkomstig de stand der wetenschap en professionele dienstverlening, kunnen worden gereduceerd’.

In de Leidraad Aanstellingskeuringen is deze wetgeving praktisch uitgewerkt. De arbodienst beoordeelt of de functie-eisen als bijzondere functie-eisen gezien kunnen worden. Daarna beoordeelt de arbodienst of er potentiële maatregelen genomen kunnen worden voor de reductie van het gezondheidsrisico van de bijzondere functie-eis. Zijn die maatregelen er niet of onvoldoende, dan vertaalt de arbodienst de bijzondere functie-eis in bijzondere belastbaarheidseisen.

In de geschetste situatie is de vraag of sollicitanten die drager van MRSA zijn, een risico voor de gezondheid van derden vormen. Naar analogie van de informatiesheet bijzondere functie-eisen nr. 19 van de Leidraad Aanstellingskeuringen is het mogelijk dat MRSA dragerschap als een potentieel gezondheidsrisico voor derden wordt beoordeeld. Vervolgens moet worden beoordeeld of dit eventuele risico met maatregelen beperkt kan worden. Daarbij moet worden gedacht aan hygiënische maatregelen of automatisering van werkzaamheden.
Het genoemde behandelen van de keurling valt daar niet onder, omdat sollicitanten eerst op dragerschap getest moeten zijn. De vraag is vooral of sollicitanten op asymptomatisch dragerschap getest mogen worden.

De CKA is van mening dat indien de voorgaande stappen in de afweging met deskundigheid gezet zijn, zo’n test mogelijk kan zijn in het kader van een aanstellingskeuring. Mocht de sollicitant positief blijken te testen, dan kan een behandeling worden gegeven, zoals door de bedrijfsarts voorgesteld. In die situatie kan de keuringsuitslag luiden: geschikt onder voorwaarden. Hiermee wordt bedoeld dat er geen medische bezwaren tegen aanstelling van de keurling zijn, mits bepaalde maatregelen worden getroffen. Deze maatregelen kunnen gericht zijn op het reduceren van de belasting van de functie-eisen, maar zij kunnen ook betrekking hebben op verbetering van de belastbaarheid van de keurling.
De CKA is dan ook van mening dat een aanstellingskeuring in de geschetste situatie is toegestaan, mits aan alle zorgvuldigheidseisen en criteria is voldaan.