Advies 2012-09

Vraag

De vraag gaat over keuringen in de railinfra-branche, voor de functies Veiligheidsman en Leider Werkplekbeveiliging. De medische eisen voor deze functies zijn geschrapt uit het Besluit Spoorwegpersoneel. Toch worden de keuringen nog steeds uitgevoerd op grond van de oude regelgeving.
De vraag is of het juist is dat de Wet op medische keuringen en het Besluit aanstellingskeuringen ontlopen kunnen worden door medische keuringen frequent af te nemen waardoor het geen aanstellingskeuring meer betreft, maar een verplichte medische keuring?
De CKA heeft de volgende vragen beantwoord:

  1. Wanneer zijn aanstellingskeuringen mogelijk? 
  2. Wanneer is er sprake van een verplichte medische keuring tijdens dienstverband? 
  3. Is de Wet op de medische keuringen (Wmk) van toepassing op verplichte keuringen tijdens dienstverband?

Antwoord vraag 1

Om te bepalen of een aanstellingskeuring is toegestaan is het noodzakelijk te voldoen aan de voorwaarden gesteld in de Wmk. Deze zijn:
  • er moet sprake zijn van het aangaan of wijzigen van een arbeidsverhouding of een aanstelling in openbare dienst; 
  • aan de daarbij behorende taken worden bijzondere eisen gesteld op het punt van medische geschiktheid; 
  • daaronder wordt begrepen de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de keurling en van derden bij de uitvoering van de desbetreffende arbeid; 
  • de risico’s voor de gezondheid en veiligheid kunnen niet met gangbare maatregelen, overeenkomstig de stand der wetenschap en professionele dienstverlening worden gereduceerd.

Een aanstellingskeuring wordt pas verricht nadat alle overige beoordelingen van de sollicitant hebben plaatsgevonden; de aanstellingskeuring is het sluitstuk van de selectieprocedure (artikel 4, tweede lid, Wmk).

Antwoord vraag 2

In de Leidraad Verplichte medische keuringen voor werknemers tijdens dienstverband staat de definitie van de verplichte medische keuring:

‘Ieder medisch onderzoek van een werknemer tijdens zijn dienstverband dat is gebaseerd op een wettelijke verplichting of verplichting op basis van een cao waaraan een werknemer zich in opdracht van zijn werkgever dient te onderwerpen en waaraan rechtsgevolgen zijn verbonden en dat niet wordt verricht in het kader van ziekteverzuimbegeleiding.’

In hoofdstuk 2 van de Leidraad staat weergegeven hoe je kunt vaststellen of er sprake is van een verplichte medische keuring.

Antwoord vraag 3

Frequente keuringen tijdens dienstverband kunnen niet worden aangemerkt als aanstellingskeuringen; de Wmk is niet van toepassing op de verplichte medische keuringen tijdens dienstverband. De Wmk geldt alleen voor keuringen in verband met het aangaan of wijzigen van een arbeidsverhouding of een aanstelling in openbare dienst. Echter, als de keuring wordt uitgevoerd als initiële veiligheidskeuring, dan is de Wmk wèl van toepassing.

In bepaalde keuringssituaties is de Leidraad verplichte medische keuringen voor werknemers tijdens dienstverband van toepassing of naar analogie te gebruiken.

De CKA adviseert om contact op te nemen met de bedrijfsarts of arbodienst. Zij kunnen meer informatie verschaffen over de mogelijkheden voor keuringen voor de functies Veiligheidsman en Leider Werkplekbeveiliging.