Advies 2012-16

Vraag
De vraag is of een sollicitant in het kader van een aanstellingskeuring voor de functie van machinist kan worden afgekeurd wegens overgewicht. De sollicitant geeft aan dat hij voldoet aan de richtlijnen voor obesitas (114 kilo / 1.84 lang). In de informatie over de vacature zijn alleen de gehoor- en zichteisen voor de functie en overige gezondheidsaspecten vermeld.
Uit de verstrekte informatie valt af te leiden dat een aanstelling tot machinist volgt indien de aanstellingskeuring met goed gevolg is doorlopen.

De Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen (CKA) legt de vraag enerzijds uit als een vraag over de informatieplicht van de werkgever en anderzijds als een vraag over de mededelingsplicht van een sollicitant.

Antwoord
Een aanstellingskeuring is het sluitstuk van de sollicitatieprocedure. De aanstellingskeuring dient vóór de feitelijke aanstelling plaats te vinden.

Een aanstellingskeuring mag alleen onder strikte voorwaarden geschieden. Een van de voorwaarden is dat er bijzondere functie-eisen zijn vastgesteld. Onder bijzondere functie-eisen wordt verstaan functie-eisen, die risico’s met zich meebrengen voor de gezondheid of veiligheid van de keurling of derden en die niet met gangbare maatregelen volgens de stand der wetenschap of zakelijke dienstverlening zijn te reduceren.
De bedrijfsarts bepaalt, op basis van de bijzondere functie-eisen, aan welke medische eisen een sollicitant moet voldoen. In dit geval zullen de bijzondere functie-eisen voor een deel gebaseerd zijn op de veiligheidsvoorschriften van de Regeling spoorwegpersoneel.
De CKA kan niet aangeven of de sollicitant een risico loopt om niet in aanmerking te komen voor de functie van machinist.

Informatieplicht werkgever
De aspirant werkgever heeft op grond van de Wet op de medische keuringen (WMK) de plicht om tijdig voor aanvang van de keuring de sollicitant op begrijpelijke wijze schriftelijk informatie te geven over het doel, de vragen en de onderzoeken bij de aanstellingskeuring.
Ook is de werkgever verplicht om informatie te geven over de rechten van de sollicitant bij de keuring: het recht op herkeuring en het recht om een klacht over de aanstellingskeuring in te dienen bij de CKA.
Daarnaast is ook de keurend arts verplicht na te gaan of de te keuren sollicitant alle vereiste informatie heeft ontvangen en begrepen. Mocht de sollicitant concrete vragen hebben waarop precies wordt gekeurd, dan kan hij deze vragen voorafgaand aan de keuring aan de keurend arts stellen. De keuringsarts dient de keuringseisen toe te lichten.

Mededelingsplicht sollicitant
De sollicitant heeft een mededelingsplicht ten aanzien van arbeidsbeperkingen/ ziekten waarvan hij weet of behoort te weten dat deze hem ongeschikt maken voor een goede vervulling van de functie. Indien de sollicitant van mening is dat de ziekte of het gebrek geen belemmering vormt voor het uitoefenen van de betreffende functie, dan hoeft hij daarvan geen mededeling te doen. Dat kan wellicht anders zijn als de sollicitant weet dat (op korte termijn) door het verloop van de ziekte/ het gebrek zich wel beperkingen kunnen voordoen.

Samenvattend
De werkgever en bedrijfsarts dienen een sollicitant te informeren over de bijzondere functie-eisen waarop wordt gekeurd. Doorslaggevend is of er beperkingen zijn die van belang zijn voor het, zowel voor betrokkene zelf als voor derden, veilig en gezond kunnen uitoefenen van de functie.

Indien de aanstellingskeuring niet aan alle voorwaarden van de WMK voldoet heeft de sollicitant het recht om medewerking aan de keuring te weigeren. Ook kan dan een klacht worden ingediend bij de CKA.

De CKA heeft ook in andere adviezen de mededelingsplicht beschreven (gebruik de zoekterm ‘mededelingsplicht’ om te zoeken in oordelen en adviezen).