Advies 2017-08

Vraag

Na drie tijdelijke contracten in twee jaar is adviesvrager in vaste dienst getreden bij haar werkgever. De werkgever had een formulier overhandigd over een gezondheidsverklaring voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering van de verzekeraar. De werkgever vraagt haar het formulier in te vullen en te ondertekenen. Hierin staan vragen over drank-, drugs- en rookgewoonten en vragen over klachten, aandoeningen en ziektes van geestelijke en lichamelijke aard.

Volgens adviesvrager is het de werkgever die voor haar een verzekering afsluit. De werkgever heeft te kennen gegeven dat als adviesvrager geen gezondheidsverklaring afgeeft, zij niet wordt uitbetaald bij ziekte.

Adviesvrager wil weten of zij verplicht is om een antwoord te geven op dergelijke (gezondheids)vragen.

Antwoord

De Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen (CKA) is uitsluitend bevoegd om vragen en klachten te behandelen met betrekking tot aanstellingskeuringen in verband met het aangaan of wijzigen van een arbeidsverhouding. Onder aanstellingskeuringen in de zin van de Wet op de medische keuringen (Wmk) vallen vragen over de gezondheidstoestand van de keurling en het verrichten van medisch onderzoek in verband met het aangaan of wijzigen van een arbeidsverhouding. Er is in dit geval geen sprake van een aanstellingskeuring in de zin van de Wmk. Adviesvrager is al in dienst bent bij haar werkgever. Daarom is de CKA formeel niet bevoegd om een klacht over deze medische keuring te behandelen.

Wel kan de CKA aan de adviesvrager een handreiking geven inzake de vraag of de betreffende keuring is toegestaan. De reikwijdte van de Wmk beperkt zich niet tot aanstellingskeuringen. De Wmk gaat ook over medische keuringen in het kader van een af te sluiten verzekering. In dit geval is er sprake van een mogelijke medische keuring in het kader van het afsluiten van een verzekering wegens arbeidsongeschiktheid. Er zijn twee soorten arbeidsongeschiktheidsverzekeringen waarvoor op grond van de Wmk sowieso een keuringsverbod geldt, te weten:

  • een aan een arbeidsovereenkomst verbonden aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekering (artikel 4, vierde lid van de Wmk);
  • een door de werkgever te sluiten of gesloten verzekering ter dekking van het risico van betaling van een arbeidsongeschiktheidsuitkering (artikel 4, vijfde lid van de Wmk).

Als in dit geval sprake is van een van beide verzekeringen, dan is een medische keuring niet toegestaan. Het stellen van (schriftelijke) gezondheidsvragen is aan te merken als een medische keuring.
Voor alle andere arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, bijvoorbeeld indien de adviesvrager zelf een verzekering afsluit, geldt dat er een keuring mag plaatsvinden als de vragengrens (van het te verzekeren bedrag) wordt overgeschreden (in 2017 is dit voor het eerste jaar van arbeidsongeschiktheid 38.877 euro en voor de volgende jaren van arbeidsongeschiktheid 26.026 euro). De CKA is niet ingesteld om toe te zien op medische keuringen bij het afsluiten van verzekeringen. Klachten over de medische keuring in het kader van een arbeidsongeschiktheidsverzekering kan adviesvrager voorleggen aan het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (KIFID), zie daarvoor https://www.kifid.nl/consumenten.

Verder kan zij zich nader informeren bij het Verbond van Verzekeraars. Het verbond heeft een protocol opgesteld dat van toepassing is op arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Voor meer informatie hierover verwijst de CKA de adviesaanvrager naar de website van het verbond: https://www.vanatotzekerheid.nl/begrippen/medische-keuring/