Voorwoord van de voorzitter

Onderzoek en Aanbevelingen Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen  Vragen en adviezen Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen  Klachten Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen  Communicatie Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen  Achtergrond Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen

Werk aan de winkel

Wie mag gezondheidsvragen stellen aan een (aspirant-)werknemer en wie niet? De Wet op de medische keuringen (Wmk) is er duidelijk over: alleen een bedrijfsarts mag gezondheidsvragen stellen en bovendien alleen in het geval een aanstellingskeuring is toegestaan.
Veel mensen zijn daarvan niet op de hoogte. De Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen (CKA) werkt er daarom hard aan de bepalingen uit de Wmk meer bekendheid te geven en de naleving daarvan te bevorderen. In dit jaarverslag leest u er alles over.

De Wmk is bedoeld om ongerechtvaardigde uitsluiting van de arbeidsmarkt op basis van gezondheid te voorkomen en de privacy van werknemers te beschermen. Een werkgever mag de aanstellingskeuring niet gebruiken om zicht te krijgen op toekomstige risico’s op het gebied van ziekteverzuim of arbeidsongeschiktheid.

In de praktijk gaat het nogal eens anders. Het gebeurt regelmatig dat in een sollicitatieprocedure gezondheidsvragen worden gesteld door mensen die daartoe niet bevoegd zijn of in situaties waarin gezondheidsvragen niet zijn toegestaan. Zo zijn gezondheidsvragen bij psychologische tests als onderdeel van een selectieprocedure niet geoorloofd en vormen deze een probleem.

In 2013 gingen we een samenwerking aan met het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) om daarin verandering te brengen. Afgelopen jaar moesten we concluderen dat dit uit het oogpunt van bescherming van de rechten van sollicitanten en werknemers onvoldoende opleverde. Zo heeft de CKA recent in een uitspraak geoordeeld dat een psycholoog ongeoorloofde gezondheidsvragen heeft gesteld tijdens een psychologisch selectieonderzoek. De CKA heeft daarom in 2016 haar visie op gezondheidsvragen tijdens psychologische selectieonderzoeken vastgelegd in een notitie. Die notitie hebben we aan het NIP gestuurd en gepubliceerd, in de hoop op dit punt duidelijkheid aan psychologen, sollicitanten en werkgevers te geven. Het NIP is blij met deze duidelijkheid en zal haar leden hierover informeren.

Ook gezondheidsvragen in (online) sollicitatieformulieren blijken een ongeoorloofd verschijnsel. Uit een inventarisatie door de CKA bleek dat dergelijke vragen in 2016 nog vrijwel evenveel voorkwamen als in 2015. We hebben daarom nieuwe acties in gang gezet, zoals het aanschrijven van werkgevers die zich niet aan de Wmk houden. Dat werpt inmiddels de eerste vruchten af. Diverse werkgevers hebben ons om advies gevraagd en hun sollicitatieformulieren aangepast.

2016 was ook het jaar waarin in opdracht van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) een evaluatie van de CKA plaatsvond. Het door Panteia opgestelde eindrapport is overwegend positief. In de rapportage staat een aantal verbeterpunten, waarmee de CKA aan de slag gaat. Zo zal het nog meer continue voorlichten een speerpunt zijn in 2017 en daaropvolgende jaren.

Een ander punt waar de CKA zich sterk voor heeft gemaakt en blijft maken, is de hoognodige herziening van de Leidraad aanstellingskeuringen. De financiering die nodig is voor die herziening, is afgelopen jaar niet rond gekomen. Naast alle publiciteit en voorlichting is er dus ook achter de schermen nog genoeg werk aan de winkel.

Han Anema, voorzitter


Meer informatie