Oordeel 2004-05

Klager meldt zich aan voor opleiding. Op het aanmeldingsformulier staan vragen over de gezondheidstoestand. Klager wordt afgewezen op grond van antwoorden op de vragen over zijn gezondheid. De klacht luidt dat de gezondheidstoestand wordt gebruikt wordt als selectiemiddel. Het opleidingsbedrijf stelt dat er geen sprake is van een arbeidsverhouding, maar van een opleiding.
De Commissie stelt vast dat er sprake is van een kortstondige opleiding als voorbereiding op een baan of leer- en werktraject. Het stellen van gezondheidsvragen gebeurde in het kader van een te volgen opleiding en niet in het kader van het aangaan van een burgerrechtelijke arbeidsverhouding in de zin van de WMK. De klacht is niet ontvankelijk.


Oordeel 2004-05

Utrecht, 14 mei 2004

1 De klacht

Op 6 februari 2004 heeft klager de Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen (hierna te noemen: de Commissie) verzocht haar oordeel uit te spreken over de vraag of het Opleidingsbedrijf, waar klager zich heeft aangemeld voor een opleidingsplaats, in strijd heeft gehandeld met de Wet op de medische keuringen (WMK) door aan klager door middel van het aanmeldingsformulier vragen te stellen over zijn gezondheid.

2 De loop van de procedure

2.1 De Commissie heeft het verzoek in behandeling genomen en een onderzoek ingesteld. Partijen hebben hun standpunten schriftelijk toegelicht en daarbij bescheiden gevoegd. - Partijen zijn in de gelegenheid gesteld hun standpunten nader toe te lichten tijdens de hoorzitting op 2 april 2004.

3 De feiten
Uit de overgelegde bescheiden en uit hetgeen ter zitting is gesteld en niet is weersproken staat – voorzover hier van belang – het navolgende vast.

3.1 Klager heeft een WAO-uitkering. Klager wordt door het reïntegratiebedrijf geattendeerd op de mogelijkheid om via een opleidingstraject bij verweerder een baan te krijgen.

3.2 Verweerder is een opleidingsbedrijf met vier opleidingslocaties in Nederland.

3.3 Afhankelijk van de te volgen opleiding en de vooropleiding van de kandidaat duurt het opleidingstraject twee tot vier maanden. Na de opleiding met goed gevolg te hebben afgelegd, zijn er drie vervolgmogelijkheden: de kandidaat gaat solliciteren bij een (aangesloten) bedrijf, de kandidaat krijgt een dienstbetrekking bij verweerder die als detacheerder gaat optreden, de kandidaat gaat een vakopleiding doen in de vorm van een werk/leertraject op MBO niveau.

3.4 Naast voornoemd opleidingstraject bestaat er voor schoolverlaters de mogelijkheid om direct een werk/leertraject aan te gaan.

3.5 Wanneer een kandidaat in dienst komt bij verweerder is op de arbeidsverhouding de CAO van de sector van toepassing. Ingevolge de CAO is een intrede-onderzoek verplicht, welk onderzoek wordt uitgevoerd door de arbo-dienst, waarmee verweerder een contract heeft. Verweerder brengt de kandidaat ervan op de hoogte dat er een intrede-onderzoek zal plaats vinden. Verweerder krijgt de uitslag van het onderzoek.

3.6 Om zich te kunnen aanmelden bij verweerder voor de opleiding en/of baan is het noodzakelijk een aanmeldingsformulier in te vullen. Het eerste blad van het aanmeldingsformulier luidt – voor zover van belang -: “(………..) Dit aanmeldingsformulier wordt door (red. CKA: verweerder) gebruikt als leidraad tijdens het kennismakings/sollicitatiegesprek. (……………..) Zodra wij uw aanmeldingsformulier ontvangen hebben krijgt u binnen een week bericht of u wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Daarbij geven we ook informatie omtrent de verdere sollicitatieprocedure.” De volgende bladzijden betreffen vragen over onder andere de persoonlijke gegevens, de vraag of men staat ingeschreven bij het CWI, of men een ABW/WW/WAO/AAW/WAJONG uitkering heeft en of men in de laatste 5 jaar recht heeft gehad op een WAO/WAJONG-uitkering of 52 weken ziekengeld, de gevolgde opleiding, de werkervaring, en de gezondheidstoestand.

3.7 De vragenlijst betreffende de gezondheidstoestand begint als volgt: “Het is in het belang van uw eigen gezondheid dat u een beroepskeuze maakt die eventuele bestaande lichamelijke of psychische klachten niet zal verergeren. Daarom willen wij u straks helpen op grond van onderstaande vragen een verantwoorde keuze te maken.”

3.8 De vragenlijsten van het aanmeldingsformulier worden na ontvangst door twee arbeidsdeskundigen bij verweerder beoordeeld.

3.9 De beantwoorde vragenlijsten worden ongeveer 10 jaar bewaard ten behoeve van het personeelsdossier en eventuele subsidies. Wanneer iemand niet wordt aangenomen voor een opleiding worden de beantwoorde vragenlijsten ongeveer 1 jaar bewaard.

3.10 Eind oktober 2003 vraagt klager het aanmeldingsformulier aan bij verweerder. Klager vult alle vragen op het aanmeldingsformulier in, waaronder vragen over zijn gezondheid, en stuurt dit ingevulde formulier naar verweerder.

3.11 Op 13 november 2003 ontvangt klager een ongemotiveerde schriftelijke afwijzing voor het door hem beoogde traject bij verweerder.

3.12 Om informatie te verkrijgen omtrent de reden van de afwijzing belt klager naar verweerder. Verweerder deelt klager mee dat aan klager geen opleiding kan worden aangeboden in verband met klagers antwoorden op de vragen omtrent zijn gezondheid en in verband met de te overbruggen afstand tussen zijn woonplaats en de opleidingsplaats.

4. Standpunten van klager

4.1 Verweerder heeft gehandeld in strijd met de WMK door gezondheidsvragen te stellen op het aanmeldingsformulier en aan de hand van de door hem (klager) gegeven antwoorden een oordeel te geven over de belastbaarheid van klager, waartoe verweerder geen bevoegdheid heeft.

4.2 Door aldus te handelen heeft verweerder de gezondheidstoestand van klager gebruikt als selectiemiddel.

4.3 Door de terminologie van het aanmeldingsformulier worden verwachtingen gewekt. Er wordt immers gesproken over “solliciteren” en “baangarantie”.

5. Standpunten van verweerder

5.1 De klacht is niet ontvankelijk, nu klager zich vanuit een reïntegratiesituatie heeft aangemeld voor een opleiding, welke opleiding geen werk/leercontract betreft.

5.2 Er is geen sprake van een arbeidsverhouding in de zin van de WMK.

5.3 Voor verweerder is het van belang om in een vroeg stadium te weten of een kandidaat geschikt is voor de opleiding, omdat het de intentie is dat de kandidaat na de opleiding doorstroomt naar een baan in de sector of het leer/werktraject ingaat.

5.4 Het woord “baangarantie” wordt voorafgaand aan de opleiding niet meer gebruikt. Indien de kandidaat de opleiding met succes heeft afgerond dan is er wel een baangarantie.

5.5 De vragenlijsten worden beoordeeld op woonplaats, werkervaring, motivatie en achtergrond van de kandidaat. De gezondheidsvragen zijn bedoeld om een goed inzicht te verkrijgen in eventuele arbeidsbelemmeringen en in de vraag of deze te hanteren zijn bij de training en opleiding. 

5.6 De gezondheidsvragen kunnen als selectie instrument worden gebruikt, omdat wordt beoordeeld of de opleiding en een baan in de sector past bij de kandidaat.

5.7 In het opleidingstraject speelt de arbo-dienst geen rol.

6. Overwegingen van de Commissie
Ten aanzien van de ontvankelijkheid van de klacht:

6.1 De Commissie moet zich allereerst buigen over de vraag of de klacht valt onder het regime van de WMK, hetgeen door verweerder wordt betwist.

6.2 Artikel 1, onder a, van de WMK bepaalt – voorzover hier van belang – dat onder een keuring wordt verstaan vragen over de gezondheidstoestand van de keurling (……………………..) in verband met het aangaan (……….) van:
1e . een burgerrechtelijke arbeidsverhouding (……………………………).

6.3 Vaststaat dat klager zich in het kader van reïntegratie op de arbeidsmarkt heeft aangemeld bij verweerder door middel van het onder 3.6 genoemde aanmeldingsformulier. Blijkens de bewoordingen van het aanmeldingsformulier gaat het erom een leidraad te hebben bij het
kennismakings/sollicitatiegesprek. Hieruit en uit de overige bewoordingen ligt het voor de hand dat geconcludeerd wordt dat het aanmeldingsformulier deel uitmaakt van de sollicitatieprocedure voor een arbeidsverhouding bij verweerder.

6.4 Verweerder heeft ter zitting echter voldoende aannemelijk gemaakt dat er in het geval van klager geen sprake is van een leer/werkovereenkomst, maar van een kortstondige opleiding om kandidaten, zoals klager, voor te bereiden op een baan bij een bedrijf in de sector of bij verweerder zelf dan wel op een leer/werktraject.

6.5 Gelet op vorenstaande is er, in het geval van klager, geen sprake van het door verweerder
aangaan van een burgerrechtelijke arbeidsverhouding in de zin van artikel 1, onder a, van de WMK en is daarom evenmin artikel 4, tweede lid, laatste volzin, van de WMK van toepassing op grond waarvan het niet is toegestaan bij andere beoordelingen dan een medische keuring vragen te stellen of anderszins inlichtingen in te winnen over de gezondheidstoestand van de keurling of diens ziekteverzuim in het verleden.

6.6 Op grond van vorenstaande overwegingen is de klacht niet ontvankelijk, nu deze het stellen van gezondheidsvragen in het kader van een te volgen opleiding betreft en er derhalve geen sprake is van het aangaan van een arbeidsverhouding in de zin van de WMK, hoewel de bewoordingen van het aanmeldingsformulier anders doen veronderstellen.

7. Oordeel
De klacht is niet ontvankelijk.